كردند . حقيقت با اين خدمات سزاوار و شايستهء بالاتر از اين است . حالا نامدار خان خزلى بناى هرزگى و شرارت را گذاشته . او هم به خيال ازدياد منصب و مواجب است . امير نظام او را هم خيال گرفتن دارد . بعضيها مىگويند پس از گرفتن او هردو را يك مرتبه خواهد كشت ، و الله اعلم . شلوغى قوچان و شجاع الدوله يكشنبه 16 - صبح خانهء حضرت و الا رفتم . قوچان خيلى شلوغ شده . پس از فوت امير حسين خان شجاع الدوله حكومت را به پسرش دادند . چندى است مردم از دست اين شكايت كرده‌اند . خانبابا خان نامى كه از بنى اعمام اينها است عريضه كرده و شصت هزار تومان تقديم داده و به حكومت آنجا برقرار شده است . شجاع الدوله از شهر به سمت طهران بيرون آمده و جمعى را تحريك كرده ، ريخته‌اند حاكم را گرفته حبس كرده‌اند . وزير و پسرش و عروس وزير را هم كشته‌اند . حالا شجاع الدوله طهران است . اينها در حقيقت سلطنتى مشروطه « 1 » دارند و ابدا به دولت ايران اطاعت ندارند . در خراسان چندين نفر هستند . پدر اين از آدمهاى خيلى ظالم متكبر بود . دائى جانم معتضد السلطنه چندى آنجا بوده مطالبى از حكومت و سياست آنها مىگويد كه عقل حيرت مىكند . مثلا اگر بگويد شكمت را پاره كن فورا مىكند و روزى نبود كه چندين سياستهاى شديد نكند كه نصف آن در تمام ايران جارى نيست . اينها سالى مبلغها ماليات مىگيرند و جزئى مالياتى به شاه مىدهند . آن را هم عوض مواجب سوار ابوابجمعى خودشان برمىدارند و سوار براى خدمات خودشان هميشه حاضر است . حكومتهاى خودمختار حكومت خراسان هم به سالى دو سه اسب و سيصد تومان پيشكش قناعت دارد . قوچان و بجنورد ، قاين ، طبس « 2 » تمامشان همين‌طور است . در ايران خيلى از اين حكومتها باقى است و دولت ابدا در فكر قلع‌وقمع آنها نيست . به همان اسم راضى است و حال آن‌كه بر طرف كردن آنها خيلى آسان و به چندى صبر و تحمل درست مىشود . آيندهء قوچان يقين دارم مجددا براى آن‌كه چهار روز زحمت نكشند و گفتگوئى نكنند پيشكشى از شجاع الدوله گرفته روانه‌اش مىكنند . شصت هزار تومان آن يكى هم از هضم رابع گذشته ، خون سايرين هم پايمال مىشود . تمام گندم قوچان را شجاع الدوله به قيمت خيلى خيلى اعلى به دولت روس مىفروشد و اهل خراسان هرچه از قحط و

--> ( 1 ) - به استعمال اين اصطلاح دوازده سال پيش از صدور فرمان مشروطيت توجه شود . ا . ا . ( 2 ) - قاين به امارت حشمة الملك و طبس به امارت عماد الملك .